Updates

मराठी व्याकरण अव्ययांचे प्रकार

‘शब्द’ हा वाक्यातील महत्वाचा घटक आहे. कोणत्याही अर्थपूर्ण वर्णसमूहाला शब्द असे म्हटले जाते. शब्दांचे वेगवेगळ्या प्रकारे वर्गीकरण केले जाते. शब्द जातींचे सव्यय आणि अव्यय असे दोन मुख्य प्रकार केले जातात. यांनाच अनुक्रमे विकारी - अविकारी असे म्हटले जाते.

विकारी शब्द :- वाक्यात उपयोगात येताना ज्या शब्दांच्या मूळ शब्दात (रुपात) बदल होत नाही त्या शब्दांना अव्यय किंवा अविकारी शब्द (बदल न घडणारे) म्हणतात.

नाम, सर्वनाम, विशेषण व क्रियापद या सव्यय किंवा विकारी शब्द जाती मानल्या जातात. यातील नाम, सर्वनाम व विशेषण यांना विभक्ती, लिंग, वचन व पुरुषाचे विकार होतात तर क्रियापदांना काळ व अर्थ यांच्या प्रत्ययांनुसार विकार होतात. मात्र अव्ययांना कोणतेही विकार होत नाहीत. त्यात क्रियाविशेषण, शब्दयोगी, उभयान्वयी व केवलप्रयोगी या अव्ययांचा समावेश होतो.

Marathi Grammar अव्ययांचे प्रकार

यापूर्वी आपण शब्दांच्या विकारी जातींचा व त्यांच्या उपप्रकारांचा अभ्यास केला आहे. आता शब्दांच्या अविकारी जातीचा अभ्यास करू.

  1. क्रियाविशेषण अव्यय :

    ज्या अव्ययांनी क्रियेच्या कोणत्याही प्रकारचे विशिष्टत्व दाखविले जाते, त्यास क्रियाविशेषण अव्यय असे म्हणतात.
    क्रियाविशेषणाची काही उदाहरणे पुढीलप्रमाणे आहेत.

    1. तेथे कर माझे जुळतील.
    2. तेथून नदी वाहते.
    3. काल शाळेला सुट्टी होती.
    4. परमेश्वर सर्वत्र आहे.
    5. रस्त्यातून जपून चालावे.
    6. तो वाचताना नेहमी अडखळतो.
    7. मी अनेकदा बजावले.
  2. शब्दयोगी अव्यय :

    जे अव्यय शब्दाला जोडल्याने त्या शब्दाचा इतर दुसऱ्या शब्दाशी असलेला संबंध दाखविला जातो. त्या अव्ययास शब्दयोगी अव्यय असे म्हणतात.
    शब्दयोगी अव्ययाची काही उदाहरणे पुढीलप्रमाणे -

    1. त्याच्या घरावर कौले आहेत.
    2. टेबलाखाली पुस्तक पडले.
    3. सूर्य ढगामागे लपला.
    4. देवासमोर दिवा लावला.
    5. शाळेपर्यंत रस्ता आहे.
  3. उभयान्वयी अव्यय :

    दोन किंवा अधिक शब्द अथवा दोन किंवा अधिक वाक्ये यांना जोडणाऱ्या शब्दाला उभयान्वयी अव्यय असे म्हणतात.
    उभयान्वयी अव्ययाची काही उदाहरणे पुढीलप्रमाणे -

    1. विजा चमकू लागल्या आणि पावसाला सुरुवात झाली.
    2. आंबा फणस ही कोकणातील फळे आहेत.
    3. जनतेची सेवा करा म्हणजे जनता तुम्हास निवडून देईल.
    4. तो म्हणाला की, मी हरलो.
    5. वैद्याने चांगले औषध दिले पण उपयोग झाला नाही.
  4. केवलप्रयोगी अव्यय :

    जी अव्यय बोलणाऱ्याच्या मनातील हर्ष, शोक, आश्चर्य, तिरस्कार, अनुमोदन इत्यादी भाव किंवा वृत्ती दर्शवितात. त्यांना केवलप्रयोगी अव्यये असे म्हणतात.
    केवलप्रयोगी अव्ययाची काही उदाहरणे पुढीलप्रमाणे -

    1. अय्या ! इकडे कुठे तू ?
    2. अरेरे ! काय दशा झाली त्याची !
    3. चूप ! एक शब्द बोलू नको.
    4. आहा ! किती सुंदर फुले !

Labels:mpsc exam, mpsc online test, mpsc online study material, mpsc study material in Marathi, mpsc, mpsc online, mpsc exam, mpsc question paper, mpsc syllabus, mpsc books, UGC NET, SET, MPSC, MPSC Marathi

Your Comment:
Name :
Comment :
(33) Comments:
A  AFREEN Commented On: 02-Mar-2018

Really amazing bt can be more helpful if there are practise sentenses provided at the end

A  AFREEN Commented On: 02-Mar-2018

Really helpful nd eady to understand.Thnk u

V  VIKRANT RANSHEVRE Commented On: 02-Mar-2018

Thank you so much for posting these wonderful and simply understandable definitions as I am going to write my boards tomorrow I found these very helpful ! Thank you once again !

R  ROSHAN Commented On: 02-Mar-2018

Really helpful I searched it just before my Marathi exams Thx for this to Mr Prabhakar

R  ROHIT Commented On: 02-Mar-2018

poor content.......come on...just joking it is really very good and helpful........it is going to help me alot in my exam......THANKS!!!!!!!!!!! this sentence was an example of केवलप्रयोगी अव्यय

A  AMOL GORE Commented On: 07-Feb-2018

Mam mi pan suryanagar la ch rahto karch mam mast vyakran shikvta tumhi

P  PANCHAL DNYANESHWAR Commented On: 18-Dec-2017

Ekdam zhakkas grammar

D  DUSHANT LAD Commented On: 30-Aug-2017

Tumchyasarkhe teacher mla adhi bhetle Aste tr Maza Marathi vyakran evdhya mage nsta

H  HEMANG PRASHANT RANE Commented On: 09-Aug-2017

Good to understand all the vocabulary part thank you

R  RUPESH GHUBADE Commented On: 21-Jul-2017

Tumchyasarkhe teacher mla adhi bhetle Aste tr Maza Marathi vyakran evdhya mage nsta

V  VAIBHAV BABAR Commented On: 11-Jul-2017

uttam prakare spashtikaran

R  RANGESH Commented On: 01-Jul-2017

Very important grammar

J  JENA Commented On: 13-Jun-2017

please give 5 examples of each avyay

T  TULAHIDAS KATE Commented On: 02-Jun-2017

Excellent..sub type takayla have hote

D  DATTA Commented On: 10-May-2017

Thanks ya topic vr out off marks milau ata aamhi

P  PAWAN MISAL Commented On: 26-Apr-2017

I like this grammar

S  SAMEER GHADI Commented On: 07-Mar-2017

33 vya vershi khari gammat kalali ya vyakaranachi aani avyayachi . thanks a lot mam.

G  GOPRACT Commented On: 08-Mar-2017

@Ashish, धन्यवाद, लवकरच आम्ही नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापदे यांची उदाहरणे देण्याचा प्रयत्न करू

A  ASHISH Commented On: 06-Mar-2017

khup chhan pn nam, sarvnam, visheshan, kriyapad yanche udaharn dhya plz

S  SANTOSH S KOLEKAR Commented On: 27-Feb-2017

FAAR UPYOGI AANI MAHITIPURNA !!!!!!

A  ASHISH Commented On: 16-Feb-2017

kriya visheshan ani k. v . avyay yat kahi farak explain please

A  APURVA Commented On: 13-Feb-2017

Very useful for student and teacher as well

S  SACHIN Commented On: 08-Feb-2017

तूमही असेच शिकवत रहा सर्व मुलाना.

 पवार ज्ञानेश्वर ( अण्णा ) Commented On: 04-Feb-2017

लय भारी... समझल मॅम

P  PROF. SUNITA AWANDKAR-BARI Commented On: 23-Jan-2017

very useful for students and teacher as well

S  SUJAL PRADIP PATIL Commented On: 22-Jan-2017

व्याकरण चांगल्या प्रकारे शिकवले आहे

M  MAHESH LOHARE Commented On: 19-Jan-2017

Chup chan pn purn information pahije tr plz provide link to visit.

A  ANAND Commented On: 18-Jan-2017

Gud simplified with example..

S  SHELKE VAIJANATH Commented On: 12-Jan-2017

Lay bhari ahe grammer

S  SANTOSH BHAGWAN KUNDHARE Commented On: 11-Jan-2017

Khupach Chaan Udharne Ahet Je Ki Samjnyas Sopi Vatatat Ani TaychaBarobar Mala vatat Ki Ajuk parat kahi Udharne Taymadhe Takavit. Thodeshi Difrence

D  DEEPALI Commented On: 10-Jan-2017

this session is nice but needs subtype wise description

S  SURAJ SAWANT Commented On: 10-Jan-2017

Beautiful

M  MAHENDRA PATIL Commented On: 08-Jan-2017

BEST GRAMMER LAY BHARI

Search IBPS PO Books online

Search Bank Exam Books Online

Upcoming Exam Forms

Subscribe to get latest updates about Exam Schedules, Government Jobs, General Knowledge & Current Affairs and Many more on Whatsapp!

Subscribe to Gopract Updates!

Advertisement

LAW CET

 Full Length Mock Tests
 Answers with Explanation**
 Timer Based Exams
 Instant Result and assesment
 Detailed analasys of Result

UGC NET SET Mock Tests
UGC NET SET Paper 1 Mock Tests

UGC-NET / SET Paper 1 mock test

3 Mock Tests, 150 Questions with Explanations

Rs: 149 Only/-

LAW MH-CET
LAW MH-CET 2019 (3 YEAR COURSE)

Mock test for MH CET Law 2019 for three year law programme

3 Mock Tests, 450 Questions with Explanations

Rs: 249 Only/-

UGC NET Paper 1 Hindi Mock Tests
यू. जी. सी. - नेट पेपर १ (जनरल)

यू. जी. सी. - नेट पेपर १ (अनिवार्य) सामान्य प्रश्न हिंदीमें

3 Mock Tests, 150 Questions with Explanations

Rs: 149 Only/-